Hoạt động đối ngoại và tình hình thế giới đáng chú ý (số tháng 02 năm 2026)

1. Một số nét nổi bật về tình hình thế giới năm 2025; dự báo năm 2026 
Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn đầy biến động của tình hình thế giới, trong đó các yếu tố địa chính trị, kinh tế và an ninh toàn cầu tiếp tục đan xen, tác động lẫn nhau, tạo nên một môi trường quốc tế phức tạp, nhiều bất định và khó dự báo. Những xung đột kéo dài, sự phân mảnh trong hợp tác kinh tế, cùng quá trình điều chỉnh chính sách vĩ mô ở các nền kinh tế lớn đã trở thành những đặc điểm nổi bật, chi phối sâu sắc triển vọng phát triển toàn cầu trong ngắn và trung hạn.
Năm 2025 cho thấy bức tranh xung đột địa chính trị toàn cầu mang tính lan tỏa, kéo dài và khó đảo ngược, với các điểm nóng trải dài từ châu Âu, Trung Đông, châu Phi đến Mỹ Latinh. Tại châu Âu, xung đột Nga - Ukraine bước sang năm thứ tư với cường độ cao, trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao bế tắc và sự điều chỉnh ưu tiên chiến lược của Mỹ tạo áp lực lớn lên châu Âu.
Ở Trung Đông, Israel theo đuổi cách tiếp cận quân sự hóa mạnh mẽ trên nhiều mặt trận, khiến xung đột khu vực ngày càng liên thông; Biển Đỏ trở thành điểm nghẽn thương mại toàn cầu do các cuộc tấn công của Houthis. Tại châu Phi, khu vực Sahel chứng kiến sự trỗi dậy của các nhóm thánh chiến và nguy cơ “hiệu ứng domino” chính trị. Ở Mỹ Latinh - Caribe, xu hướng quân sự hóa chính sách an ninh và sử dụng công cụ cưỡng bức từ bên ngoài làm gia tăng bất ổn nội sinh. Tổng thể, xung đột không chỉ mang tính khu vực mà đã trở thành yếu tố cấu trúc của môi trường quốc tế, làm xói mòn an ninh, gián đoạn thương mại và thu hẹp dư địa chính sách toàn cầu.
Một trong những chính sách ảnh hưởng mạnh đến kinh tế thế giới năm 2025 là chính sách thuế quan của Mỹ. Tổng thống Trump ban hành Sắc lệnh ngày 02/4/2025, thiết lập mức thuế cơ bản 10% trên hầu hết hàng nhập khẩu và cho phép áp mức cao hơn với các đối tác bị coi là bất công về thương mại. Chính sách này vấp phải phản ứng mạnh mẽ toàn cầu, kéo theo nguy cơ trả đũa, gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng lạm phát. Trong quá trình thực thi, một số mức thuế được tạm hoãn hoặc áp dụng ngoại lệ, song nhìn chung vẫn tiềm ẩn rủi ro lớn đối với thương mại và ổn định chính trị nếu tiếp tục mở rộng.
Chính sách tiền tệ toàn cầu năm 2025 bước vào giai đoạn “hậu thắt chặt” với sự thận trọng cao. Phần lớn các ngân hàng trung ương lớn đã hoàn tất hoặc gần hoàn tất chu kỳ tăng lãi suất. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phát tín hiệu kết thúc thắt chặt, đưa lãi suất điều hành về khoảng 3,5-3,7%. Ngân hàng Trung ương châu Âu giữ nguyên lãi suất do lạm phát lõi còn dai dẳng. Tại châu Á, chính sách tiền tệ linh hoạt hơn nhưng chịu ràng buộc bởi rủi ro tỷ giá và dòng vốn; Trung Quốc duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ phục hồi, trong khi Nhật Bản giữ lãi suất ở mức cao nhất kể từ năm 2008.
Giá cả toàn cầu năm 2025 chấm dứt xu thế “giá lên đồng loạt”, chuyển sang trạng thái phân hóa và biến động. Thị trường hàng hóa cơ bản bước vào chu kỳ điều chỉnh giảm sau giai đoạn tăng mạnh 2021-2023. Các mặt hàng nhạy cảm với tăng trưởng và đầu tư chịu áp lực giảm giá, trong khi các mặt hàng mang tính trú ẩn hoặc chịu tác động địa chính trị như vàng và dầu biến động theo các cú sốc ngắn hạn. Giá nông sản nhìn chung hạ nhiệt, song phân bón duy trì ở mức cao; thị trường năng lượng tiếp tục nhạy cảm với địa chính trị và vận tải.
Dòng vốn đầu tư quốc tế năm 2025 chậm lại về quy mô nhưng chuyển dịch mạnh về cơ cấu và chất lượng. Sau khi đạt đỉnh khoảng 41 nghìn tỷ USD năm 2023, FDI toàn cầu giảm mạnh trong năm 2024 và triển vọng năm 2025 tiếp tục mờ nhạt. Xu hướng nổi bật là sự chuyển dịch từ mở rộng quy mô sang đầu tư có chọn lọc, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng tái tạo, tự động hóa và chuyển đổi số; cạnh tranh thu hút vốn ngày càng phụ thuộc vào chất lượng thể chế, năng suất và hạ tầng số.
Thương mại toàn cầu năm 2025 ghi nhận sự bứt tốc ngắn hạn, với tổng kim ngạch lần đầu vượt 35.000 tỷ USD, tăng khoảng 7%. Động lực tăng trưởng đến từ các nền kinh tế đang phát triển và các ngành công nghệ cao. Trung Quốc duy trì thặng dư thương mại lớn nhờ chuyển hướng thị trường, trong khi Hàn Quốc và Malaysia hưởng lợi từ chu kỳ bán dẫn. Tuy nhiên, đà tăng suy yếu rõ rệt vào quý IV/2025, cho thấy tăng trưởng mang tính kỹ thuật và tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh.
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2025 phục hồi nhẹ. IMF dự báo GDP toàn cầu đạt khoảng 3,2% năm 2025 và giảm xuống 3,1% năm 2026; OECD đưa ra mức tương ứng là 3,2% và 2,9%. Mặc dù cao hơn các cập nhật giữa năm, mức tăng trưởng này vẫn thấp hơn đáng kể so với quỹ đạo dài hạn trước đại dịch. Các động lực truyền thống tiếp tục suy yếu, trong khi các động lực mới như kinh tế số, đổi mới công nghệ và kinh tế xanh chưa đủ lan tỏa để tạo bứt phá trong trung hạn.
Năm 2026, kinh tế thế giới được các chuyên gia dự báo vận hành trong trạng thái “bình thường mới” sau giai đoạn thắt chặt tiền tệ 2022-2024, với tăng trưởng ổn định hơn nhưng vẫn ở mức thấp so với trung bình dài hạn và phục hồi thiếu đồng đều giữa các khu vực. Các tổ chức quốc tế dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 dao động trong khoảng 2,4-3,1%, phản ánh tác động kéo dài của bất ổn địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và quá trình tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu. Thương mại và đầu tư quốc tế năm 2026 vận hành trong môi trường phân mảnh, với dự báo tăng trưởng thương mại toàn cầu duy trì sẽ gặp khó khăn sau khi tăng cao trong năm 2025. Dòng vốn FDI tiếp tục tái cơ cấu theo hướng ưu tiên các nền kinh tế có thể chế ổn định, chi phí cạnh tranh và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng mới, trong đó ASEAN và Ấn Độ ngày càng khẳng định vai trò trung tâm.
2. Một số kết quả nổi bật về công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước Việt Nam năm 2025
Trong năm 2025, công tác đối ngoại tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả; đã bám sát và thực hiện thắng lợi các mục tiêu được đề ra trong các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước (nhất là Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII và các nghị quyết, kết luận, chỉ thị khác của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác đối ngoại, cũng như các nghị quyết của Chính phủ về phát triển kinh tế - xã hội năm 2025). Một số kết quả chủ yếu như sau:
Kết quả lãnh đạo, chỉ đạo về đối ngoại:
(i) Các chủ trương, đường lối của Đảng về đối ngoại tiếp tục được cụ thể hóa; việc thể chế hóa chính sách được hoàn thiện, nhất là ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới - một trong những nghị quyết chiến lược của Đảng. Trên cơ sở đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức quán triệt, cụ thể hóa bằng các nghị quyết, kế hoạch, chương trình hành động cụ thể; xây dựng một số văn bản pháp lý quan trọng như Nghị quyết số 250/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù triển khai hội nhập quốc tế, Luật Điều ước quốc tế (sửa đổi), Luật Quốc tịch (sửa đổi).
(ii) Ba trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân phối hợp bài bản, nhuần nhuyễn, phát huy sức mạnh tổng hợp sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Đối ngoại Đảng phát huy vai trò định hướng chiến lược, thúc đẩy quan hệ của ta với nhiều đối tác lớn, quan trọng theo tinh thần Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị. Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí Lãnh đạo cấp cao của Đảng đã triển khai nhiều hoạt động đối ngoại một cách toàn diện, đều khắp với các nước láng giềng, các nước lớn, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống. Đối ngoại Quốc hội được triển khai hiệu quả, thực chất; tranh thủ tốt kênh ngoại giao nghị viện để thúc đẩy hợp tác toàn diện với các đối tác. Mặt trận Tổ quốc, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức nhân dân triển khai hiệu quả, sáng tạo các hoạt động đối ngoại Nhân dân theo tinh thần Chỉ thị số 12-CT/TW ngày 05/01/2022 của Ban Bí thư, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ của Việt Nam với các nước và các tổ chức quốc tế.
(iii) Các lực lượng đối ngoại trong hệ thống chính trị tiếp tục phát huy sức mạnh đặc thù, phục vụ mục tiêu chung của đối ngoại. Đối ngoại Quốc phòng được triển khai toàn diện, đồng bộ, góp phần tích cực xây dựng lòng tin, tăng cường quan hệ hữu nghị với các nước, đồng thời nâng cao tiềm lực quốc phòng của Việt Nam. Việt Nam tham gia tích cực, có trách nhiệm vào hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và các diễn đàn quốc phòng đa phương. Đối ngoại Công an được triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả; tham gia tích cực, chủ động, có trách nhiệm trong các cơ chế hợp tác đa phương về an ninh mạng, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, phòng, chống mua bán người; đẩy mạnh hợp tác song phương và đa phương về an ninh, góp phần giữ vững an ninh, bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển đất nước. Hệ thống 98 Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục đóng vai trò cầu nối tích cực, thúc đẩy hợp tác, xúc tiến đầu tư, thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu, quảng bá hình ảnh, văn hóa, du lịch Việt Nam.
Kết quả cụ thể trên các lĩnh vực:
(i) Quan hệ với các đối tác tiếp tục được tạo bước chuyển về chất và lượng, làm sâu sắc hơn, đặc biệt thông qua các hoạt động đối ngoại của Lãnh đạo chủ chốt và Lãnh đạo cấp cao. Các đồng chí Lãnh đạo chủ chốt đã triển khai 75 hoạt động đối ngoại trong năm 2025, tăng gần gấp 1,5 lần so với năm 2024; nâng cấp quan hệ với 17 nước, đưa số đối tác có quan hệ từ mức Đối tác toàn diện trở lên lên 42 nước; thiết lập quan hệ ngoại giao với Tuvalu, nâng tổng số nước có quan hệ ngoại giao với Việt Nam lên 194 nước. Tổ chức thành công, đón tiếp chu đáo các đoàn đại biểu quốc tế tham dự Lễ kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam và 80 năm Quốc khánh 02/9.
(ii) Kinh tế đối ngoại, ngoại giao kinh tế và ngoại giao khoa học - công nghệ tiếp tục góp phần ứng phó linh hoạt, hiệu quả với các biến động từ bên ngoài, nhất là thích ứng với những điều chỉnh của các nước về kinh tế, thương mại; đóng góp quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế; tranh thủ các động lực tăng trưởng mới như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, thu hút FDI và ODA chất lượng cao; đa dạng hóa đối tác, thị trường thông qua thúc đẩy đàm phán các FTA với Brazil, Khối thị trường chung Mỹ La-tinh (MERCOSUR), Hiệp hội Thương mại Tự do châu Âu (EFTA). 
(iii) Độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, các quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp trên biển được giữ vững; biên giới trên bộ được duy trì ổn định. Đối với các vấn đề trên biển, ta theo dõi sát tình hình, đấu tranh kịp thời trước những hoạt động xâm phạm chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán; đẩy mạnh khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán, đặc biệt là công bố Đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam trong vịnh Bắc Bộ; thúc đẩy xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982. Về biên giới trên đất liền, ta tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của các nước, duy trì tình hình biên giới cơ bản ổn định. Ta chủ động phát hiện, đấu tranh chống các âm mưu lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền để xuyên tạc, chống phá chính sách của Đảng và Nhà nước. Hợp tác quốc tế về ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống tiếp tục được thúc đẩy, đặc biệt trong các lĩnh vực ta quan tâm cao như ứng phó biến đổi khí hậu, phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai, chống tội phạm xuyên quốc gia, an ninh mạng. 
(iv) Đối ngoại đa phương được nâng tầm, phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng và tham gia xây dựng luật chơi trên nhiều diễn đàn đa phương. Dấu ấn nổi bật năm 2025 là việc Việt Nam chủ động thúc đẩy, tổ chức thành công Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ hai (tháng 4/2025), Hội nghị Thượng đỉnh Đối tác vì phát triển bền vững và các mục tiêu toàn cầu (P4G) lần thứ tư (tháng 4/2025), Đại lễ Phật đản Vesak (tháng 5/2025), Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2025 (tháng 11/2025); Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng tại Hà Nội (24-26/10/2025)... Tại các diễn đàn, sự kiện đa phương quan trọng, Việt Nam khẳng định rõ nét tầm nhìn, truyền tải thông điệp, cam kết mạnh mẽ và thể hiện những nỗ lực, đóng góp trách nhiệm, xây dựng vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững. Việt Nam tham gia tích cực, thể hiện vai trò thành viên có trách nhiệm khi đảm nhiệm thành công vai trò thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2023-2025; tái cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2026-2028 với số phiếu cao thứ hai thế giới (180/188); đảm nhiệm vị trí tại 6/7 cơ chế then chốt của UNESCO; tích cực chuẩn bị đăng cai Hội nghị Cấp cao APEC 2027.
(v) Công tác người Việt Nam ở nước ngoài, công tác lãnh sự và bảo hộ công dân, công tác ngoại giao văn hóa và thông tin đối ngoại tiếp tục được đẩy mạnh, phát huy hiệu quả, với nhiều điểm nhấn và cách làm mới. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài góp phần quan trọng huy động nguồn lực tài chính, tri thức phục vụ các lĩnh vực phát triển chiến lược của đất nước, nhất là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tính đến tháng 11/2025, lượng kiều hối thu hút đạt hơn 17,7 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Công tác bảo hộ công dân kịp thời đưa hàng trăm công dân Việt Nam rời các điểm nóng tại Iran và Israel; phối hợp với các cơ quan hữu quan của Myanmar, Thái Lan, Campuchia, Philippines giải cứu, bảo hộ và hỗ trợ đưa về nước hàng nghìn công dân trong các chiến dịch truy quét các cơ sở lừa đảo, sử dụng lao động nước ngoài bất hợp pháp; tiếp tục làm tốt công tác bảo hộ ngư dân và tàu cá bị phía nước ngoài bắt giữ. Công tác ngoại giao văn hóa được triển khai hiệu quả, bảo tồn và phát huy giá trị di sản; ghi danh thêm 7 danh hiệu, di sản trong khuôn khổ UNESCO, trong đó có Yên Tử, Côn Sơn, Kiếp Bạc, nâng tổng số danh hiệu lên 77, vượt mục tiêu đề ra là 60 danh hiệu vào năm 2030. 
(vi) Công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược tiếp tục được chú trọng, nâng cao chất lượng, góp phần kịp thời tham mưu cho Đảng, Nhà nước về đường lối, chủ trương và các biện pháp xử lý phù hợp trước những diễn biến mới của tình hình.
3. ASEAN năm 2025: Củng cố đoàn kết, định hướng phát triển bền vững đến năm 2045
Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đánh dấu nhiều sự kiện mang tính lịch sử và mở ra một chương phát triển mới của Cộng đồng. Đây là năm ASEAN chính thức khởi động triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 - văn kiện định hướng chiến lược cho tiến trình liên kết và phát triển của Hiệp hội trong 20 năm tới; đồng thời là năm ASEAN mở rộng thành viên với việc kết nạp Timor Leste, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Cộng đồng ASEAN bao trùm, đoàn kết và bền vững.
Năm 2025 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục đối mặt với nhiều biến động phức tạp, từ gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn đến những thách thức toàn cầu về an ninh, kinh tế và biến đổi khí hậu. Đây cũng là năm ASEAN kỷ niệm 10 năm hình thành Cộng đồng ASEAN với ba trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - hã hội. Trong bối cảnh đó, việc vừa tổng kết chặng đường 10 năm xây dựng Cộng đồng, vừa xác định định hướng phát triển cho giai đoạn tiếp theo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Với tinh thần kiên định trước khó khăn, các nước thành viên ASEAN đã nỗ lực duy trì đoàn kết, củng cố bản sắc và tăng cường gắn kết nội khối. Ngay từ đầu năm, trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2025, Malaysia đã xác định các ưu tiên trọng tâm gồm: chung tay xử lý các thách thức; thúc đẩy thịnh vượng chung, không bỏ lại ai phía sau; củng cố liên kết và hội nhập nội khối; tăng cường thương mại, đầu tư và mở rộng hợp tác với các đối tác vì tăng trưởng bao trùm, bền vững; xây dựng một ASEAN tự cường, đặc biệt trong lĩnh vực số.
Dấu mốc nổi bật của năm là Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 46 tổ chức tại Kuala Lumpur (tháng 5/2025) và đã thông qua Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Văn kiện này đề ra 4 chiến lược triển khai trên các lĩnh vực chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội và kết nối, hướng tới xây dựng một “ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm”. Việc thông qua Tầm nhìn ASEAN 2045 khẳng định ASEAN đang bước vào giai đoạn chuyển mình quan trọng, đòi hỏi tiếp tục củng cố đoàn kết, tăng cường nội lực và nâng cao hiệu quả liên kết để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn.
Trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư, ASEAN tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thông qua nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), xây dựng Hướng dẫn Đầu tư bền vững ASEAN, cơ bản hoàn tất đàm phán Hiệp định khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), thúc đẩy kết nối Lưới điện ASEAN, nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA 3.0), xúc tiến nâng cấp FTA với Hàn Quốc và nghiên cứu đàm phán FTA với Liên minh châu Âu và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh.
Trong đó, DEFA được coi là sáng kiến tiên phong nhằm xây dựng thị trường kỹ thuật số thống nhất của ASEAN, với các quy tắc chung về thương mại điện tử, luồng dữ liệu xuyên biên giới, an ninh mạng, định danh và thanh toán số, dự kiến góp phần đưa quy mô kinh tế số ASEAN đạt khoảng 2.000 tỷ USD vào năm 2030.
Trên bình diện khu vực và quốc tế, ASEAN tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong thúc đẩy đối thoại, hợp tác và xây dựng lòng tin. Dù đối mặt nhiều thách thức, các cơ chế hợp tác do ASEAN dẫn dắt như: ASEAN+1, ASEAN+3, Hội nghị cấp cao Đông Á và Diễn đàn Khu vực ASEAN vẫn duy trì sức hút, đóng góp tích cực vào mục tiêu hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực.
Song song đó, quan hệ giữa ASEAN với các đối tác ngày càng đi vào chiều sâu, với việc thiết lập và nâng cấp nhiều khuôn khổ hợp tác chiến lược và kinh tế, tiếp tục khẳng định vai trò và giá trị của ASEAN như biểu tượng của đối thoại và hợp tác khu vực.
Năm 2025 cũng ghi dấu mốc lịch sử khi ASEAN chính thức chào đón Timor Leste trở thành thành viên thứ 11. Đây là lần mở rộng đầu tiên của ASEAN kể từ năm 1999, thể hiện rõ cam kết về đoàn kết, bao trùm và tăng cường bản sắc Cộng đồng. Lãnh đạo ASEAN đánh giá cao đóng góp tiềm năng của Timor Leste với vai trò thành viên mới, mang lại nguồn sinh lực mới, sự đa dạng văn hóa và vị trí chiến lược quan trọng cho Hiệp hội.
Bên cạnh hợp tác chính trị và kinh tế, năm 2025 còn ghi nhận các hoạt động giao lưu, kết nối nhân dân nổi bật, tiêu biểu là Đại hội Thể thao Đông Nam Á lần thứ 33 tổ chức tại Thái Lan. Sự kiện góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị và lan tỏa tinh thần hợp tác bền vững trong khu vực.
Đối với Việt Nam, năm 2025 đánh dấu tròn 30 năm gia nhập ASEAN, là chặng đường thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm và những đóng góp thiết thực của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng. ASEAN vừa là không gian hợp tác quan trọng, vừa là môi trường chiến lược giúp Việt Nam duy trì hòa bình, ổn định, thúc đẩy phát triển và nâng cao vị thế quốc tế.
Trong năm 2025, Việt Nam tiếp tục tham gia tích cực, chủ động và có trách nhiệm vào các hoạt động chung của ASEAN, góp phần hoàn tất triển khai các kế hoạch xây dựng Cộng đồng 2025, thông qua Tầm nhìn ASEAN 2045 và thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác quan trọng. Các hoạt động đối ngoại đa phương, trong đó có Diễn đàn Tương lai ASEAN, tiếp tục khẳng định vai trò và đóng góp của Việt Nam đối với tương lai khu vực.
4. Nỗ lực toàn cầu trong bảo đảm phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm
Sau hơn ba năm kể từ ngày ChatGPT xuất hiện cuối năm 2022 và tạo nên cơn sốt toàn cầu, năm 2025 tiếp tục đánh dấu sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo với sự mở màn của “cơn địa chấn” DeepSeek với mô hình AI chi phí thấp. Đồng thời, năm 2025 cũng chứng kiến nỗ lực của các quốc gia trong việc ban hành các khung pháp lý để kiểm soát những mặt trái do AI mang lại.
Kể từ khi công ty OpenAI phát hành ChatGPT vào cuối năm 2022, cuộc đua giành “ngôi vương” trong lĩnh vực AI ngày càng trở nên sôi động và mang lại nhiều sản phẩm giúp thay đổi cách sống cũng như làm việc của nhiều người. Với những bước tiến vượt bậc ngay từ đầu năm 2025, AI được các nhà chuyên môn đánh giá không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn được xem như một dạng “siêu năng lực” mới.
Ngay từ đầu năm 2025, DeepSeek - một công ty AI của Trung Quốc được thành lập vào năm 2023 - đã phát hành mô hình DeepSeek-R1 vào tháng 01/2025. Mô hình này nhanh chóng thu hút sự chú ý nhờ khả năng lập luận tiên tiến, được cho là đạt hiệu suất tương đương với các hệ thống AI hàng đầu nhưng với chi phí phát triển chỉ bằng một phần nhỏ. Sự trỗi dậy của DeepSeek được mô tả là bước ngoặt trong cuộc đua AI toàn cầu. Từ việc ra mắt mô hình DeepSeek-R1, DeepSeek sau đó liên tiếp cho ra nhiều mô hình nâng cấp trong năm 2025.
Sự xuất hiện và gây “bão” của DeepSeek ngay từ đầu năm 2025 đã khiến cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực công nghệ nói chung, trong lĩnh vực AI nói riêng giữa các cường quốc trên thế giới ngày càng lớn. Tại Mỹ, Amazon hồi tháng 02/2025 đã công bố phiên bản mới của trợ lý giọng nói Alexa được AI tạo sinh hỗ trợ, với khả năng thực hiện các hành động theo lệnh và sáng tác nội dung. Cùng thời điểm, Nvidia thông báo đã tạo ra hệ thống AI lớn nhất từ trước đến nay dành cho nghiên cứu sinh học mang tên Evo 2, nhằm đẩy nhanh các đột phá trong y học và di truyền học.
xAI - công ty về AI của tỷ phú người Mỹ Elon Musk - ngày 17/02/2025 đã tiết lộ phiên bản mới của chatbot Grok với sức mạnh tính toán vượt trội. Meta Platforms ngày 28/9/2025 cũng chính thức giới thiệu nền tảng video ngắn dựa trên trí tuệ nhân tạo mang tên Vibes, cho phép người dùng tự do sáng tạo video ngắn bằng AI ngay trên ứng dụng Meta AI và website meta.ai.
Nhìn chung, các chuyên gia đánh giá, nếu như năm 2024 là năm của AI tạo sinh với khả năng sáng tạo nội dung, thì năm 2025 đánh dấu bước nhảy vọt sang khả năng “hành động” của công nghệ này. Năm 2025 ghi nhận sự trưởng thành của AI tạo sinh chuyên xử lý hình ảnh và âm thanh, thậm chí được đánh giá “xóa nhòa ranh giới giữa thực và ảo”, giúp ngành quảng cáo và điện ảnh cắt giảm chi phí sản xuất ở mức đáng kể.
Với những lợi ích vượt trội mà AI mang lại, nhiều quốc gia đã và đang đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI. Không thể phủ nhận, AI - một trong những công nghệ chủ chốt của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư - đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc thay đổi thế giới và cuộc sống của con người, từ dự báo thiên tai, quản lý tài nguyên đến giảm thiểu nguy cơ xung đột do tranh chấp tài nguyên.
Tuy nhiên, AI cũng được xem là “con dao hai lưỡi”. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ lo ngại rằng các cuộc xung đột gần đây đang trở thành “mảnh đất” thử nghiệm những ứng dụng AI vào quân sự. Nguy cơ tích hợp AI vào vũ khí hạt nhân, sự lan rộng của deep-fake và các hệ thống AI khó kiểm soát có thể đe dọa nghiêm trọng an ninh toàn cầu, gây bất ổn xã hội và làm xói mòn niềm tin.
Năm 2025 tiếp tục chứng kiến nỗ lực của các nước trong việc đảm bảo sử dụng AI an toàn, trách nhiệm, trong đó đáng chú ý là Đạo luật AI của Liên minh châu Âu đã chính thức có hiệu lực từ ngày 02/02/2025, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc quản lý và định hình tương lai của ngành công nghiệp AI và việc Đại hội đồng Liên hợp quốc (ngày 26/8/2025) đã thông qua nghị quyết thành lập hội đồng khoa học quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) và khởi động đối thoại toàn cầu về quản trị AI nhằm thúc đẩy phát triển bền vững và thu hẹp khoảng cách số…
Theo các chuyên gia, năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của AI với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, trong đó yêu cầu về sử dụng AI có trách nhiệm, an toàn và đáng tin cậy ngày càng trở nên cấp thiết.
5. Một số sự kiện thế giới đáng chú ý
- Về tình hình Venezuela: Liên quan đến tình hình Venezuela hiện nay, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam nêu rõ: Việt Nam quan ngại sâu sắc về thông tin liên quan đến tình hình hiện nay ở Venezuela. Việt Nam kêu gọi các bên liên quan tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, trong đó có nguyên tắc tôn trọng chủ quyền các quốc gia, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế, đối thoại, giải quyết các tranh chấp, bất đồng trên cơ sở luật pháp quốc tế, góp phần bảo đảm hòa bình, an ninh, ổn định, hợp tác ở khu vực và trên toàn thế giới.
Trước tình hình căng thẳng ở Venezuela diễn biến phức tạp, có nguy cơ gây mất an toàn cho công dân, Bộ Ngoại giao khuyến cáo công dân Việt Nam cân nhắc kỹ việc đến Venezuela vào thời điểm hiện tại. Công dân Việt Nam đang ở Venezuela cần rời khỏi các khu vực nguy hiểm; thường xuyên theo dõi thông tin, chấp hành nghiêm quy định của chính quyền sở tại về đi lại và cảnh báo của Bộ Ngoại giao (Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại Venezuela).
- Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa:
Về việc Trung Quốc khai trương trung tâm thương mại trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam khẳng định:  Việt Nam có đầy đủ chứng cứ lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa phù hợp với luật pháp quốc tế. Mọi hoạt động của nước ngoài tại quần đảo Hoàng Sa mà không được sự cho phép của phía Việt Nam là hoàn toàn phi pháp và vô giá trị, Việt Nam kiên quyết phản đối.
- Đại hội Đảng lần thứ XII của Lào thành công tốt đẹp: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào diễn ra từ ngày 06 - 08/01/2026, với chủ đề: “Nâng cao vai trò lãnh đạo vững mạnh của Đảng, tích cực xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, củng cố vững chắc chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên chủ nghĩa xã hội”.
Sau 3 ngày làm việc nghiêm túc, khẩn trương, dân chủ và với tinh thần trách nhiệm cao, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra. Đại hội đã bầu ra Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII gồm 73 đồng chí Ủy viên chính thức và 15 đồng chí Ủy viên dự khuyết.
Tại Đại hội, các đại biểu đã thảo luận và nhất trí thông qua Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa XI; Cương lĩnh chính trị lần thứ 3 của Đảng; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ X giai đoạn 2026-2030; Điều lệ Đảng sửa đổi và Nghị quyết Đại hội Đảng XII. 
Tại Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khóa XII đã tiến hành bầu các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng. Đồng chí Thongloun Sisoulith tiếp tục được tín nhiệm bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, nhiệm kỳ 2026-2030. Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII của Lào đã bầu ra 13 đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị và bầu Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XII gồm 11 đồng chí.
- Việt Nam chủ trì hội thảo quốc tế về kiểm soát vũ khí hạt nhân: Từ ngày 07-08/01/2026, Hội thảo tham vấn dành cho các nước thành viên khu vực Trung Đông - Bắc Phi của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã diễn ra tại thành phố Amman, Jordan. Hội thảo do Việt Nam chủ trì, phối hợp đồng tổ chức với Văn phòng Liên hợp quốc (LHQ) về các vấn đề giải trừ quân bị (UNODA) và Liên minh châu Âu (EU. Hội thảo tạo diễn đàn để các nước thành viên NPT trong khu vực trao đổi lập trường, ưu tiên và đề xuất cụ thể, qua đó hỗ trợ Việt Nam, trên cương vị Chủ tịch được chỉ định, chuẩn bị hiệu quả cho quá trình tổ chức và thảo luận tại Hội nghị kiểm điểm NPT năm 2026.
Phát biểu khai mạc, Văn phòng UNODA chia sẻ thông điệp của bà Izumi Nakamitsu, Phó Tổng Thư ký, Đại diện cấp cao của Tổng Thư ký LHQ, khẳng định ủng hộ vai trò Chủ tịch của Việt Nam. Chủ trì Hội thảo, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ, Chủ tịch được chỉ định của Hội nghị kiểm điểm NPT, nhấn mạnh bối cảnh an ninh quốc tế phức tạp hiện nay đòi hỏi tăng cường đoàn kết và hợp tác để củng cố tiến trình kiểm điểm NPT, đồng thời khẳng định cam kết điều hành Hội nghị trên tinh thần minh bạch, cân bằng và bao trùm, lắng nghe và phản ánh đầy đủ quan tâm, lợi ích chính đáng của tất cả các nước thành viên.
Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu đã trao đổi thực chất tại 7 phiên thảo luận chuyên đề, tập trung vào các vấn đề trung tâm của tiến trình kiểm điểm NPT, bày tỏ ủng hộ và kỳ vọng Việt Nam sẽ điều hành Hội nghị trên tinh thần cân bằng, hiệu quả, đáp ứng ưu tiên của tất cả các quốc gia. Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước NPT lần thứ 11 sẽ được tổ chức từ 27/4 đến 22/5/2026 tại New York (Mỹ). Trên cơ sở đề cử của các nước thành viên NPT, Việt Nam sẽ đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm NPT lần thứ 11.
Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương